La NASKa Fasko Reiru al la cxefpagxo
Vidu cxi tiun pagxon per Unikodo

Numero Tri - Kvar (2001-7-5): Enhavo



La Esperant-Tvisto

Terrance PAGE

Karulino, venu nun kun mi
Tordu vin kun ritmo kaj kun energi'
La brakojn svingu kaj la plankon pistu
Esperant-tvistu!

Vidu kiel cxiu dancemul'
Lokomotivadas kiel frenezul'
Sed ni verduloj, mi insistas
Esperant-tvistas!

Se vi ne diros "Ne"
Eble amo kreskos
Tion gxoje riskos mi
Sed, kara, sciu ke
Dancos ajn-neniu
Kun knabino kiu krokodilas!

Lernu do la sekvajn vortojn tri
Min kopiu ehxe nun
Vin amas mi!
Ho, no rezistu, sed persistu
Esperant-tvistu!

[supren al la numera enhavo]


Fruas

Phil DORCAS

Fruas. Sed cxu estas tro frue por ellitigxi? Tute ne. Mi ne volas malsxpari dormante mian tempon cxi tie en San-Francisko, tial mi ellitigxas kaj ekiras celante la faman Oran Pordegan Parkon.

Cxu estos suficxa tempo por kuri tra la tuta parko? Kiom da piedvojaj mejloj havas la parko? Cxu mi povos vidi la maron cximatene? Cxu mi povos spekti la frumatenan sunon kiam gxi aperos super la horizonto?

Nu, la suno ne estas videbla tra la konstruajxoj, sed estas pli ol suficxaj vidindajxoj por fari la matenon bela. Mi atingas la parkon kaj ekkuras sur la trotuaro laux la turnigxanta vojo. Mi pensas, kiel Karlos en Pasporto diris, "Unu, du, … mi kuras, mi kuras".

Baldaux mi rimarkas la parkbenkon kie mi mallonge sidis kun "sxatinda" Shirley kaj "hela" Helena hieraux vespere. Ankaux jen la grandaj belaj arboj, kiujn ni vidis tiam. Mi scivolas pri la agxo de la grandegaj arboj. Kiaj grandaj arboj kun kortusxa beleco!

Mi volas sencxesante kuri gxis la marbordo, do antauxen mi iras. Bedauxrinde mi nun devas marsxi anstataux kuri cxar mi ne estas tia atleto. Mi rememoras "Mi ne estas atleto. Mi estas sxafisto". Kaj mi ridetas ankaux cxe la jxonglado, kiun mi ne povas fari. "Unu, du, tri.. Be! Mi ne jxonglas. Mi kuras", diris Karlo.

Tempo rapidas, kaj mi ankoraux ne atingas la marbordon. La parko estas tro longa. Tial mi decidas reveni. Certe mi ne deziras, ke mankos la matenmangxo al mi. Fakte, mi jam soifas kaj malsatas.

La levigxanta suno sxangxas la kolorojn de la floroj kaj folioj. Mi penas percepti la malsamajn verdojn de la arboj kaj plantoj. La matena beleco plenigas min, kaj estas tro. Gxi estas mia preferata tempo el la tago. Mi estas sola, sed samtempe mi ne estas sola.

Renkontas ofte mi aliajn kurantojn, kiujn felicxe salutas mi. Kelkfoje ili unue salutas min kun "Good morning", sed alifoje mi salutas unue ilin kun "Bonan matenon". Finfine la dormejon mi senspire atingas. Estas la unua klastago cxe NASK, la Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto.

Fruas. Jen bela mateno. Jen bela tago.

[supren al la numera enhavo]


Sxercoj

Tsuda Masao

"Malnokto"

--Cxu vi dormis bone?
--Tute ne.
--Kial?
--Pro hordiferenco. Kiam estas nokto en SAN FRANCISCO, en JAPANIO 'malnokto'.
*********************************
--Do, vi bezonas dormigilon.
--Tute ne.
--Kial?
--Lerni en NASK 2001 estas tre valora. Kial vi forperdus tion per drogoj?
*********************************
Gvidanto: Mi esperas ke vi cxiuj NASKu plian lingvokapablon dum NASK.
Lernanto: Dankon. Mi FASKas cxiun energion por tiu celo, kaj ne FiASKos!
(Dank' al Sendormulo)

[supren al la numera enhavo]


Konsilo

Derek ROFF

Foje, kiam mi frustrigxis pri miaj eraroj kaj konfuzo lernante la francan lingvon, mia profesoro de la franca donis al mi tiun sxercan, kaj samtempe profundan konsilon:

"Vi kapablos komforte komuniki per lingvo nur post farado de 10 000 eraroj. Se vi estos tre atenta, diligenta, kaj zorga, vi bezonos 10 jarojn por kompleti viajn erarojn. Mi sugestas ke vi sekvu malan vojon. Parolu multe, estu kuragxa, kaj ne cxagrenigxu pro la eraroj. Tiel vi finos viajn erarojn ene de du jaroj, kaj vi multe pli rapide ekparolos komforte".

[supren al la numera enhavo]


Anoncoj kaj Informoj

La "mur-vortaro" estigxas sur la muro en la 6-a etagxo de Gillson Hall. Cxiuj libervole enskribu vortojn kiujn vi nove lernis, kiujn vi aparte sxatas, aux kiuj laux vi estas aparte utilaj kaj lernindaj. Ekzemple, cxu vi konas la signifon de . . .
Prociono? (kelkaj vidis iun . . . )
Blato? (kelkaj kantis pri iu . . . )
Artisxoko? (kelkaj mangxis gxin . . . )
Timiano? (kelkaj flaris gxin . . . )
Mefito? (kelkaj ja flaris iun! . . . )

Hodiaux posttagmeze oni grupe ekskursos denove ien (decidota!) en la urbo.

Hodiaux vespere oni faros origamion, la japanan arton de paperfaldado.

[supren al la numera enhavo]


Pri la 4a de Julio

Leonora G. TORRES

Oni diras pri piroteknikajxoj ke ili estas memorajxoj pri heroaj agoj, militaj eksplodoj, sendependaj fajroj.

Malgraux tio, mi opinias ke ili estas la vivo mem diranta "Gxuu"! "Gxuu nun, cxi tie"!

Kiam mi vidas piroteknikajxojn, mi pensas ke la nura ebleco kapti la vivon estas gxui gxin tiel.

[supren al la numera enhavo]


Retsituoj

Jen kelkaj gravaj retlokoj por viaj intereso kaj informo:

La "eLibrejo"
Tiu pagxaro estas la kreajxo de Franko Luin el Svedio. En gxi vi trovos la plenajn tekstojn de multaj gravaj verkoj en Esperanto. Vi povas ensxuti ilin en vian propran komputilon, kaj legi per Adobe Acrobat Reader (kiu estas senkoste havebla, se vi ne ankoraux havas gxin).

http://www.esperanto.nu/eLibrejo/index.html

La Libroservo de la Universala Esperanto-Asocio (UEA)
La tuta katalogo de UEA estas sercxebla en la reto. Vi povas mendi librojn rekte el Roterdamo. Kaj eblas pagi per kreditkarto . . .

http://www.uea.org/katalogo/

La Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko
Tiu estas grava verko pri la lingvo Esperanto, de la svedo Bertilo Wennergren. Gxi estas facile uzebla, kun multaj ekzemploj de lingvouzado. Vi rajtas ensxuti la tutan verkon en vian komputilon kaj uzi gxin for de la reto. Provu cxe:

http://www.concinnity.se/bertilow/pmeg/index.htm

Esperanto Access (Don Harlow)
Don estas loka esperantisto kiu kreis eble la plej gravan pagxaron en Esperantujo. En gxi vi trovos multajn informojn, tradukojn, ligojn al aliaj retsituoj, ktp. Gxi estas bona komencloko por esplori la lingvon.

http://www.webcom.com/~donh/esperanto.html

Esperanto League for North America (ELNA)


http://www.esperanto-usa.org

La Fasko
Kaj por la partoprenantoj de la somera kursaro, ni informos vin pri alia dauxra projekto en la reto, kiu estas rekte ligita al via sperto cxi tie. Temas pri la enreta revuo La Fasko kiu fontis el la spertoj de la studentoj dum NASK 2000.

La revuo donos al vi okazon dauxrigi nian "amikan rondon" post la fino de la klasoj kaj foriro el San-francisko. La kunredaktistoj estas Lee Miller kaj Tim Westover.

Vi trovos gxin cxe:

http://www.literaturo.net/fasko/

Ni sercxas kunlaborantojn, do se vi emas (aux emos) verki nepre faru!

[supren al la numera enhavo]


La Historiisto

Aarono BROWN

[Unue eldonis cxi tiun rakonton La Semanto, la novajxletero de la Esperanto-Societo de Misxigano.]

Iun fojon, en librovendejo kie mi laboris, kliento petis min konduki lin al la libroj pri la historio. Mi faris tion, kaj restis tie momente, cxar li aspektis kvazaux li estis faronta alian demandon. En la breto, sidante tiel, ke gxia kovrilo estis videbla, estis la libro The Commissar Vanishes (La Komisaro Malaperas), de sinjoro David King. Gxi estas pri la sxangxado, en Soveta Rusio, de fotoj, libroj, dokumentoj, ktp, por politikaj celoj. Sur la kovrilo estis kvar fotoj. La unua foto montris Jozefon Stalinon kun tri aliaj viroj. En la sekva foto, unu el tiuj viroj oni forvisxis, kaj same en la sekva, kaj do en la kvara foto, nur Stalino restis. La kliento rigardis la libron, kaj diris, kapjesante, "Jozefo Stalino kaj Karlo Markso".

Mi malatentis tion, sed tiam li turnigxis al mi, kaj demandis, "Cxu vi scias, kiu el tiuj homoj estas Karlo Markso"?

Mi diris, "Neniu el ili. Mi certas, ke Karlo Markso estis longtempe morta kiam oni faris tiun foton".

"Efektive, ne", li diris. "Markso estis fakte unu el la fondintoj de Komunismo".

"Nu, li ja verkis La Komunisman Manifeston, sed li mem ne partoprenis en la fondo de Sovetio".

"Mi estas historiisto", li diris, indikante unu el la viroj. "Kaj Karlo Markso estas tiu homo cxi. Kaj jen Jozefo Stalino, kaj jen Johano Lenino".

Johano.

Kutime, kiam iu montras sian nesciecon, mi ne korektas. Sed kiam tia ulo insistas, ke li pravas, mi ne povas ne korekti! Do, mi devis kuri al la libroj pri la filozofio, ekpreni La Komunisman Manifeston, kaj reiri al mia kliento. "Jen kiel aspektas Karlo Markso", mi diris, tenante longbarban Karlon sur tiu kovrilo apud la preskaux kalva homo senbarba sur la alia kovrilo.

"Tio devas esti pli malnova foto", li diris.

Mi ne povis cedi -- mi kontrolis la Manifeston, sed ne trovis la mortodaton de Markso. Do mi iris denove al la filozofaj libroj, prenis enciklopedion filozofan, kaj reiris al la libroj historiaj, kie mia kliento legis iun alian libron. Mi trovis la artikolojn pri Markso kaj Stalino. "Jen. Markso mortis en 1883, kaj Stalino naskis en 1879. Do Stalino havis cxirkaux . . . kvar jarojn kiam Markso mortis".

Jxus antaux ol li rerigardis la libron en la manoj, li respondis, "Vi havas punkton".

[supren al la numera enhavo]


Azenoj* kaj Junulino
(Cxina Rakonto)

WEN Jingen

Antaux multaj jaroj estis hotelo. La hotelistino estis pli ol 30-jara. Sxi havis ne edzon aux infanon. Sxi estis tre ricxa, en sxia hotelo* trov-igxis multaj azenoj.

Iutage Zhao Jihe iris tien kaj logxis en la hotelo. Jam venis ses aux sep homoj antauxe. Jihe venis la lasta. Do li dormis sur la lito tuj apud la muro. Baldaux la hotelistino servis mangxajxojn al la homoj. Ili kune mangxis, multe parolis kaj ridis. Post longa momento homoj cxiuj endormigxis. Nur Jihe ne povis endormigxi. Li auxdis ian sonon en la cxambro de la hotelistino. Li rigardis tra la fendo en la muro kaj vidis, ke la sinjorino elprenis el skatolo malgrandajn lignajn* homon, bovon kaj plugon*. Sxi jxetis akvon sur ilin kaj ili tuj movigxis! Ligna homo metis la plugon sur la bovon. Baldaux la bovo* plugis kampon grandan kiel tablon. Sxi nun elprenis iom da grenoj kaj igis la lignan homon dis-jxeti ilin sur la tero. Baldaux la plantoj kreskis, floris kaj post momento la ligna homo devis trancxi kaj kolekti ilin. Estis cxirkaux ok kilogramoj da fagopiroj. Poste li faris mangxajxon el la fagopiroj. Nun la hotelistino remetis la lignajn homon, bovon kaj plugon en skatolon. Sxi faris kukojn*. Cxe tagigxo la sinjorino servis la kukojn al la homoj.

Jihe time kasxe iris el la cxambro kaj rigardis tra la fenestro. Li vidis, ke la homoj mangxis la kukojn. Antaux ol ili for-mangxis la kukojn, ili falis sur la teron kaj farigxis azenoj! La hotelistino ir-igis ilin mal-antaux la hotelon kaj prenis iliajn hav-ajxojn. Jihe iris for. Li ne diris al aliaj homoj pri tio.

Post monato Jihe re-foje venis al la hotelo. Li faris kukojn antaux li venis. Dum-nokte nur Jihe dormis en la hotelo. Denove la hotelistino faris la kukojn. Cxe tag-igxo sxi servis al li kukojn. Kiam sxi for-iris por preni ion, Jihe rapide metis sxian kukon en sia sako* kaj metis unu sian kukon sur la tablon. Kiam la la sinjor-ino al-venis, Jihe mangxis sian kukon. Li diris: "Mi mem preparis kukojn. Bonvolu servi viajn al aliaj homoj". Kiam Jihe devis diri "gxis revido", li donis al sxi sxian kukon kaj diris: "Bonvolu preni mian kukon. Cxu mi bone faris gxin?" Sxi ek-mangxis. Sed antaux ol sxi for-mangxis gxin, sxi falis sur teron kaj farigxis forta azeno! Jihe sidis sur sxin kaj foriris. Li prenis ankaux la lignajn homon, bovon kaj plugon. Sed li ne povis sukcese labor-igi ilin. Dum jaroj li sidis sur la azeno kaj vojagxis cxien. Gxi iris rapide kaj dank' al tio li vojagxis facile.

Iu-tage li renkontis mal-jun-ulon. La maljunulo ridis: "Ho, sinjorino, kial vi farigxis tio?" Li diris al Jihe: "Sxi faris mal-gxuste, sed ankaux vi faris troe! For-lasu sxin, mi petas." La maljunulo mal-fermis la busxon de la azeno. La sinjorino sin jxetis el la busxo. Sxi ja estis kiel antauxe. Sxi rugx-igxis, dankis la maljunulon kaj foriris.

Reverkis WEN Jingen

Klarigoj:
hotelo: Hotelo estas loko por voj-irantoj tra-nokti.
kuko: ia mangxajxo
sako: ujo

[supren al la numera enhavo]


Kvantuma Geometrio
La Geometrio de la ege eta

Mikelo GRECO

Mi tre sxatas lerni kaj instrui pri tiu temo cxar la etaj estajxoj estas la bazo de cxio en nia cxiutaga vivo. La kvantuma fiziko aux la kvantuma mekaniko studas multajn etajn estajxojn kaj cxiu el ili havas unikan indiksignalon kiun oni povas studi per la matematiko, la geometrio. Se vi uzas KD-on, laseropresilon, hologramojn vi jam partoprenas en la teknologio kiu ne povus ekzisti sen la realo de la kvantuma mekaniko.

Vi eble konas la nomon de Isaak Newton, cxu ne? Kaj Alberto Einsteino, cxu? Sed la nomo de Richard Feinman eble vi neniam auxskultis. Almenaux krom se la scienco interesas vin. Li estas tiel granda kiel la du antauxaj, eble pli. Li studis la etan…

Mi ofertos tre simplan seminarion en kiu vi povas konstrui bazajn formojn kiuj okazas ofte kaj regule je la naturo.

Alia afero estas la fraktlala geometrio. Mi montros espereble kelkajn retroprojekciilajn diapozitivojn de tiu interesa malkovro. Sed ni ne havos tempon por konstrui simplajn fraktalojn.

En mia retpagxo mi faras pagxon pri tiu temo kaj mi havas multajn ligojn al belaj kaj simplaj geometriaj sitoj. Bedauxrinde multaj ankoraux estas nur en la angla.

Eble ni povas helpi ilin traduki … Cxu?

http://mikelogreko.tripod.com
E-posxtadreso: scio32@yahoo.com

[supren al la numera enhavo]



Reiru al la cxefpagxo