Morto de Belul-ino
WEN Jingen
[antikva cxina novelo]
Ofte belaj jun-uloj kaj jun-ul-inoj ek-amas unu la alian cxe la unua renkont-igxo. Amo igas ilin felicxaj. Amo kreskas el du varmaj koroj. Amon oni ne povas vendi aux acxeti. Sed iuj vir-inoj estas tre mal-ricxaj. Ili ne povas viv-teni sin. Ili devas vendi sian "amon". Tio estas, ke ili devas kusxi kun viroj, nur se la viroj donas al ili monon. Tiaj vir-inoj estas "am-vend-ist-inoj". Am-vendistinoj mal-ofte havas veran amon. Vivo por ili estas ma-lfelicxa. Sed multaj am-vend-ist-inoj estas bonaj vir-inoj. Ili deziras veran amon. Ili deziris vivi kiel ordinaraj homoj. Jen rakonto pri am-vendistino.
Tio okazis antaux kelk-cent jaroj. Du Sxiniang estis am-vendististino. En sxia urbo preskaux cxiuj sciis sxian nomon. Multaj ricx-uloj vizit-ad-is sxin. Sxi tamen amis neniun el ili. Cxar sxi sciis, ke cxe ili sxi ne povas havi veran amon. Por ili sxi estis nur "lud-ilo". Sxi esperis, ke sxi iu-tage renkontos bonan jun-ulon kaj tiam sxi far-igxos lia edz-ino.
Li Jia estis bela jun-ulo. Pro iu afero li venis el sia hejmo-urbo al la urbo de Du. Dum rest-ado en sxia urbo li renkontis sxin. Ili baldaux en-am-igxis unu al alia. Li Jia kompren-eble devis doni monon al la "patr-ino", nome, la mastro de la "am-vend-ejo". Komence Li Jia havis monon. Tial li estis bon-vena. Li povis resti kun Du tage kaj nokte. Post jaro, lia mono for-uz-igxis. La "patrino" farigxis pli kaj pli malvarma al li. La "patrino" volis, ke li for-iru kaj ke Du akceptu aliajn mon-havajn virojn.
Sed Li Jia ne volis dis-igxi de Du. Ankaux sxi ne povis vivi sen li. Sxi diris al li sian el-koran vorton: sxi volis farigxi lia edzino kaj per tio fini sian mal-homan vivon. Li Jia tre gxojis.
Sed la "patrino" ne jes-is. Sxi bezonis Du, cxar Du povis hav-igi al sxi ricxon. Du decide petis kaj repetis. Fin-fine la "patrino" diris:
"Vi povus for-iri nur se li pagus al mi 300 mon-erojn* en dek tagoj".
Ve! 300 moneroj ne signifas multon por aliaj, sed por Li Jia tro multe. Li petis de siaj amikoj helpon. Sed neniu helpis lin. En la sesa tago li sen-espere re-venis al Du kun mal-plenaj manoj. Sxi diris al li: "Ne mal-gxoju. Mi havas 150 monerojn. Vi devas hav-igi nur 150 mon-erojn". Fine Li Jia venis al lia plej bona amiko Liu Yucxun. Li diris al li, ke li bezonas monon pro Du kaj Du el-kore amas lin, kaj Du jam donis 150 monerojn por li. Liu pensis, ke Du estas vere bona vir-ino kaj tial li helpis Li Jia per 150 moneroj.
Je la deka tago Li Jia donis 300 monerojn al la "patrino". La "patrino" volis re-preni sian vorton, sed sxi ne povis. Du kun Li Jia gxoj-plene for-iris.
De sxia urbo gxis lia urbo estis mult-taga iro. Sur-voje foje ili en sxipo tra-noktis sur granda rivero. Tre gxoja, Du kantis belajn kantojn por Li Jia. Sxiajn kantojn auxdis mal-bona viro en apud-a sxipo. Tiu viro estis Sun Fu. Sun Fu rigardis al sxia sxipo kaj vidis sxin. Sxia belo mir-igis lin. Tiu-nokte li ne povis dormi pro pens-ado pri sxi. Li deziris hav-igi al si la belan vir-inon. Li ne vere amis sxin: li volis nur kusxi kun sxi. Li pensis kaj pensis, fine li havis ideon.
Li el-iris kaj demandis al Li Jia pri lia hejmo-urbo. Li Jia respondis al li. Sun Fu diris: "Bone! Bon-ege! Mi kaj vi ja estas sam-urb-anoj. Bon-volu veni al mia sxipo kaj ni inter-parolu, cxu bone"?
Li Jia venis en la sxipon de Sun Fu. Sun Fu demandis, kiu estas tiu bel-ul-ino en lia sxipo. Li Jia rakontis al li pri la amo inter li kaj Du. Sun Fu diris:
"Vi for-uzis cxiun monon por la am-vend-ist-ino. Mi timas, ke via patro ne amos sxin, cxar sxi ne estas bon-noma virino. Via familio estas bon-noma. Cxu bon-noma familio povus havi mal-bon-noman am-vend-ist-inon kiel edzinon? Sciu, ke am-vend-ist-ino mal-bon-igos la nomon de via familio. Se via patro ne amos sxin, li ne amos ankaux vin. Vi perdos patran amon por cxiam. Vi estas bona filo. Por bona filo patra amo estas pli grava ol vir-ino, cxu ne"?
"Cxu? ...Kion fari? ..." ek-timis Li Jia.
"Mi havas bonan ideon. Mi havas multe da mono. Se vi donas la vir-inon al mi, mi donos al vi mil monerojn. Kun tiom da mono vi povos iri hejmen kaj diri al via patro, ke vi ne perdis monon en alia urbo. Tiam vi ne perdos patran amon kaj la nomo de via familio restos bona. Tiam vi povos facile edz-igxi kun knabinon el bon-noma familio. Kiel vi opinias"?
"J...jes, sed mi ne scias, cxu sxi konsentos aux ne. Mi devas demandi sxin".
Li Jia re-venis en sian sxipon. Li diris al Du pri la ideo de Sun Fu. Du mal-varme ridis, rid-egis:
"Vere bon-ega ideo! Tuj diru al li, ke mi jes-is".
En la sekva mateno Du bel-vest-igis sin. Sxi al-ven-igis Sun Fu. Tiu gxoj-ege alportis mil monerojn. Li Jia akceptis la mon-erojn. Tiam Du el-prenis skatolon. Sxi mal-fermis gxin kaj montris multajn brilajn valor-ajxojn. Homoj cxiuj miris: Tiom da valor-ajxoj oni ne povus acxeti ecx per dek-mil, cent-mil moneroj!
Du diris al Sun Fu:
"Mi kaj sinjoro Li tra-vivis multajn mal-facilojn. Hodiaux nia felicxo estas ne mal-proksima. Vi havas mal-homan koron kaj per via lerta parolo perd-igis nian amon. Vi estas mal-homa ulo, vi estas mia mal-amik-ego. Mi mal-amas vin kaj ecx post mia morto mi ne pardonos vin. Cxu vi ankoraux deziras, ke mi far-igxu via krom-vir-ino? For, vi mal-homo"!
Tiam sxi sin turnis al Li Jia kaj aliaj homoj sur sxipoj:
"Mi estas mal-felicxa virino kaj falis en mal-homan vivon. Sed mi dezir-egis homan vivon. Dum jaroj mi kasxe flanken-metis por mi monon. Mi esperis, ke la mono helpos min en edz-in-igxa arangxo, se mi renkontus kred-indan viron. Ek-de mia renkontigxo kun sinjoro Li Jia, mi donis mian tutan koron al li. Mi esperis vivi kun li gxis mia morto. Mi ne antaux-vidis, ke lia koro sxangxigxos. Mia tuta espero nun perd-igxis. Mi volas montri al li, ke mil moneroj signifas nenion. Plej kara en la mondo estas sen-sxangxa amo".
Li Jia kaj Sun Fu ne sciis kion fari aux diri, ili staris tie sen-move.
Du tenis la skatolon kaj jxetis sin en la riveron. La rapida akvo baldaux portis sxin for. Ve, tre brila junulino kun plej varma koro mal-aperis de la mondo!
Homoj sur sxipoj mal-am-egis Li Jia kaj Sun Fu. Cxiuj volis bati la du mal-am-ind-ulojn. Tiuj rapid-ege for-iris. Ili tiel tim-egis, ke ili grave mal-san-igxis kaj post ne longe Sun Fu mortis.
Oni diras:
Se vi am-anton volas,
Vi amon devas koni;
Nur al amanto inda,
Vi koron povas doni.
(reverkis WEN Jingen)
------
klarigoj:
skatolo: ujo
[supren al la numera enhavo]